ЁЯФе): Question Answer Method in Hindi | рдк्рд░рд╢्рди-рдЙрдд्рддрд░ рд╡िрдзि рдкूрд░ी рдЬाрдирдХाрд░ी + 10 MCQ

 

ЁЯФе): Question Answer Method in Hindi | рдк्рд░рд╢्рди-рдЙрдд्рддрд░ рд╡िрдзि рдкूрд░ी рдЬाрдирдХाрд░ी + 10 MCQ

❓ рдк्рд░рд╢्рди-рдЙрдд्рддрд░ рд╡िрдзि (Question Answer Method in Hindi)

ЁЯФ░ рдкрд░िрдЪрдп

рдк्рд░рд╢्рди-рдЙрдд्рддрд░ рд╡िрдзि рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХी рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдФрд░ рдк्рд░ाрдЪीрди рд╡िрдзि рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдЧुрд░ु-рд╢िрд╖्рдп рдкрд░ंрдкрд░ा рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░рдгाрд▓ी рддрдХ рдХिрдпा рдЬाрддा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╡िрдзि рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рд╕े рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫрдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╕ोрдЪрдиे, рд╕рдордЭрдиे рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

рдпрд╣ рд╡िрдзि рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рд╕рдХ्рд░िрдп рдмрдиाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрдирдХे рдоाрдирд╕िрдХ рд╡िрдХाрд╕, рддрд░्рдХрд╢рдХ्рддि рддрдеा рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХो рдмрдв़ाрддी рд╣ै। рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें рдпрд╣ рд╡िрдзि B.Ed, CTET, TET рдЬैрд╕ी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рднी рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै।

ЁЯУЦ рдк्рд░рд╢्рди-рдЙрдд्рддрд░ рд╡िрдзि рдХ्рдпा рд╣ै?

рдк्рд░рд╢्рди-рдЙрдд्рддрд░ рд╡िрдзि рд╡рд╣ рд╢िрдХ्рд╖рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рд╕े рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрдирдХे рдЙрдд्рддрд░ों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрд╖рдп рдХो рд╕рдордЭाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╡िрдзि рдж्рд╡िрдкрдХ्рд╖ीрдп (Two-way communication) рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдФрд░ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рджोрдиों рд╕рдХ्рд░िрдп рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддे рд╣ैं।

ЁЯОп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп

  • рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी рд╕ोрдЪрдиे рдФрд░ рд╕рдордЭрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиा
  • рдХрдХ्рд╖ा рдоें рд╕рдХ्рд░िрдп рднाрдЧीрджाрд░ी рдмрдв़ाрдиा
  • рдкूрд░्рд╡ рдЬ्рдЮाрди рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░рдиा
  • рддрд░्рдХ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиा
  • рд╕ीрдЦрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд░ोрдЪрдХ рдмрдиाрдиा

ЁЯза рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ

  • рдпрд╣ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдХेंрдж्рд░िрдд рд╡िрдзि рд╣ै
  • рдЗрд╕рдоें рджो-рддрд░рдлा рд╕ंрд╡ाрдж рд╣ोрддा рд╣ै
  • рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╕рдХ्рд░िрдп рд░ूрдк рд╕े рднाрдЧ рд▓ेрддे рд╣ैं
  • рдЬ्рдЮाрди рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै
  • рд╕ीрдЦрдиा рдЕрдзिрдХ рд╕्рдеाрдпी рд╣ोрддा рд╣ै

⚙️ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा (Steps of Question Answer Method)

  1. рд╡िрд╖рдп рдХा рдЪрдпрди
  2. рдкूрд░्рд╡ рдЬ्рдЮाрди рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг
  3. рдЙрдЪिрдд рдк्рд░рд╢्рди рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиा
  4. рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫрдиा
  5. рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рд╕े рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा
  6. рдЙрдд्рддрд░ рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдФрд░ рд╕ुрдзाрд░
  7. рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ рдиिрдХाрд▓рдиा

ЁЯУМ рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдк्рд░рдХाрд░

  • рдЬ्рдЮाрдиाрдд्рдордХ рдк्рд░рд╢्рди (Knowledge-based)
  • рд╕рдордЭ рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╢्рди (Understanding)
  • рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдк्рд░рд╢्рди (Analytical)
  • рдЖрд╡ेрджрди рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╢्рди (Application)
  • рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╢्рди (Evaluation)

ЁЯСН рд▓ाрдн (Advantages)

  • рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╕рдХ्рд░िрдп рдФрд░ рдЬाрдЧрд░ूрдХ рд░рд╣рддे рд╣ैं
  • рддрд░्рдХрд╢рдХ्рддि рдФрд░ рд╕ोрдЪрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдмрдв़рддी рд╣ै
  • рд╕ीрдЦрдиा рд░ोрдЪрдХ рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡ी рдмрдирддा рд╣ै
  • рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी рд╕рдордЭ рдХा рдкрддा рдЪрд▓рддा рд╣ै
  • рдЬ्рдЮाрди рдЕрдзिрдХ рд╕рдордп рддрдХ рдпाрдж рд░рд╣рддा рд╣ै

ЁЯСО рд╣ाрдиिрдпाँ (Disadvantages)

  • рд╕рдордп рдЕрдзिрдХ рд▓рдЧрддा рд╣ै
  • рдмрдб़ी рдХрдХ्рд╖ा рдоें рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиा рдХрдаिрди рд╣ोрддा рд╣ै
  • рд╕рднी рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рднाрдЧ рдирд╣ीं рд▓ेрддे
  • рдЧрд▓рдд рдЙрдд्рддрд░ рд╕े рдн्рд░рдо рдХी рд╕्рдеिрддि рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै

ЁЯУМ рдХрдм рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ें?

  • рдЬрдм рд╡िрд╖рдп рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рдиा рд╣ो
  • Revision рдХे рд╕рдордп
  • рдЫोрдЯी рдХрдХ्рд╖ाрдУं рдоें
  • Concept clear рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП

ЁЯУК рдЙрджाрд╣рд░рдг

рд╢िрдХ्рд╖рдХ: рднाрд░рдд рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдХ्рдпा рд╣ै? рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी: рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рд╢िрдХ्рд╖рдХ: рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░! рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдк्рд░рд╢्рди-рдЙрдд्рддрд░ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЬ्рдЮाрди рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддा рд╣ै।

ЁЯУЪ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдк्рд░рд╢्рди-рдЙрдд्рддрд░ рд╡िрдзि рдПрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзि рд╣ै рдЬो рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рд╕рдХ्рд░िрдп рдмрдиाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрдирдХे рдоाрдирд╕िрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддी рд╣ै। рдпрджि рдЗрд╕े рдЕрди्рдп рд╡िрдзिрдпों рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓ाрдХрд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрдП, рддो рдпрд╣ рдФрд░ рднी рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдмрди рд╕рдХрддी рд╣ै।

ЁЯУЭ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдкूрдЫे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рд╢्рди (MCQ)

  1. рдк्рд░рд╢्рди-рдЙрдд्рддрд░ рд╡िрдзि рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╡िрдзि рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдХेंрдж्рд░िрдд
  2. рдЗрд╕ рд╡िрдзि рдоें рд╕ंрд╡ाрдж рдХैрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: рдж्рд╡िрдкрдХ्рд╖ीрдп
  3. рдЗрд╕ рд╡िрдзि рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХ्рдпा рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: рд╕ोрдЪрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рдиा
  4. рдпрд╣ рд╡िрдзि рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: рдЫोрдЯी рдХрдХ्рд╖ाрдПँ
  5. рдЗрд╕ рд╡िрдзि рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХ्рдпा рдХрд░рддा рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫрддा рд╣ै
  6. рдЗрд╕ рд╡िрдзि рдХी рдХрдоी рдХ्рдпा рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: рд╕рдордп рдЕрдзिрдХ рд▓рдЧрддा рд╣ै
  7. рдпрд╣ рд╡िрдзि рдХिрд╕рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдХрд░рддी рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: рддрд░्рдХрд╢рдХ्рддि
  8. рдпрд╣ рд╡िрдзि рдХрдм рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ोрддी рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: Revision рдХे рд╕рдордп
  9. рдЗрд╕ рд╡िрдзि рдоें рдХौрди рд╕рдХ्рд░िрдп рд╣ोрддा рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी
  10. рдпрд╣ рд╡िрдзि рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡िрдзि рд╣ै?
    рдЙрдд्рддрд░: рд╕рдХ्рд░िрдп рд╡िрдзि

Keywords: Question Answer Method in Hindi, Shikshan Vidhiyan, Teaching Methods Hindi, B.Ed Notes, CTET TET
⚠️ Disclaimer: рдпрд╣ рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХेрд╡рд▓ рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд▓िрдП рдмрдиाрдИ рдЧрдИ рд╣ै।