Chapter 9 – рдк्рд░рдХाрд╢ рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рддрдеा рдЕрдкрд╡рд░्рддрди
рдХрдХ्рд╖ा 10 рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा рдЕрдз्рдпाрдп "рдк्рд░рдХाрд╢ рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рддрдеा рдЕрдкрд╡рд░्рддрди" рднौрддिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдФрд░ рд░ोрдЪрдХ рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рд╣рдо рдк्рд░рдХाрд╢ рдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рд╕рдордЭрддे рд╣ैं, рдЬैрд╕े рдХि рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рдХिрд╕ी рд╕рддрд╣ рд╕े рдЯрдХрд░ाрдХрд░ рд╡ाрдкрд╕ рд▓ौрдЯрдиा (рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди) рдФрд░ рдПрдХ рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рджूрд╕рд░े рдоाрдз्рдпрдо рдоें рдЬाрдиे рдкрд░ рджिрд╢ा рдмрджрд▓рдиा (рдЕрдкрд╡рд░्рддрди)।
рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рджрд░्рдкрдг, рд▓ेंрд╕, рдлोрдХрд╕ рджूрд░ी, рдЖрд╡рд░्рдзрди, рдЕрдкрд╡рд░्рддрдиांрдХ рддрдеा рд╡िрднिрди्рди рдиिрдпрдоों рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рдмोрд░्рдб рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдоें рд╕ंрдЦ्рдпाрдд्рдордХ рдк्рд░рд╢्рди, рд╕ूрдд्рд░ рддрдеा рд╕िрдж्рдзांрдд рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╢्рди рдЕрдХ्рд╕рд░ рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।
рдпрд╣ाँ рджिрдП рдЧрдП One Liner рдк्рд░рд╢्рди рдЖрдкрдХी рддैрдпाрд░ी рдХो рддेрдЬ рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ेंрдЧे। рд╕ाрде рд╣ी рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдк्рд░рд╢्рди рдХे рд╕ाрде рдЫोрдЯा explanation рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рд╕рдордЭ рдФрд░ рднी рдмेрд╣рддрд░ рд╣ोрдЧी।
One Liner Questions
Q1. рдЧोрд▓ाрдХाрд░ рдкрд░ाрд╡рд░्рддрдХ рддрд▓ рд╡ाрд▓े рджрд░्рдкрдг рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं?
✔ рдЧोрд▓ाрдХाрд░ рджрд░्рдкрдг
ЁЯСЙ Explanation: рдЗрдирдХा рдкрд░ाрд╡рд░्рддрдХ рддрд▓ рдЧोрд▓ाрдХाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।
Q2. рд╡ाрд╣рдиों рдоें рдкीрдЫे рджेрдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдХौрди рд╕ा рджрд░्рдкрдг рдЙрдкрдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै?
✔ рдЙрдд्рддрд▓ рджрд░्рдкрдг
ЁЯСЙ Explanation: рдпрд╣ рдЕрдзिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рджिрдЦाрддा рд╣ै।
Q3. рд╡рд╕्рддुрдУं рдХो рдХिрд╕рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдоें рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं?
✔ рдк्рд░рдХाрд╢
ЁЯСЙ Explanation: рдмिрдиा рдк्рд░рдХाрд╢ рдХे рджेрдЦрдиा рд╕ंрднрд╡ рдирд╣ीं।
Q4. рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рд╕рддрд╣ рд╕े рдЯрдХрд░ाрдХрд░ рд▓ौрдЯрдиा рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै?
✔ рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди
ЁЯСЙ Explanation: рдпрд╣ी reflection рд╣ै।
Q5. рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рдоाрдз्рдпрдо рдмрджрд▓рдиे рдкрд░ рджिрд╢ा рдмрджрд▓рдиा рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै?
✔ рдЕрдкрд╡рд░्рддрди
Q6. рдРрд╕ा рджрд░्рдкрдг рдЬिрд╕рдоें рдк्рд░рддिрдмिंрдм рд╣рдоेрд╢ा рд╕ीрдзा рджिрдЦे?
✔ рд╕рдорддрд▓ рджрд░्рдкрдг
Q7. рдЧोрд▓ाрдХाрд░ рджрд░्рдкрдг рдХी рдлोрдХрд╕ рджूрд░ी = ?
✔ R/2
Q8. рдЫोрдЯा рдФрд░ рдЙрд▓्рдЯा рдк्рд░рддिрдмिंрдм рдХौрди рдмрдиाрддा рд╣ै?
✔ рдЕрд╡рддрд▓ рджрд░्рдкрдг
Q9. рджрд░्рдкрдг рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХैрд╕े рдХрд░рддे рд╣ैं?
✔ рдк्рд░рддिрдмिंрдм рджेрдЦрдХрд░
Q10. рд╕рдорддрд▓ рджрд░्рдкрдг рдХी рдлोрдХрд╕ рджूрд░ी?
✔ рдЕрдиंрдд
Q11. рд▓ेंрд╕ рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдХा рд╕ूрдд्рд░?
✔ P = 1/f
Q12. рдлोрдХрд╕ рджूрд░ी рдФрд░ рд╡рдХ्рд░рддा рдд्рд░िрдЬ्рдпा рдХा рд╕ंрдмंрдз?
✔ f = R/2
Q13. рд╕ीрдзा рдФрд░ рдЖрд╡рд░्рдзिрдд рдк्рд░рддिрдмिंрдм рдХौрди рдмрдиाрддा рд╣ै?
✔ рдЕрд╡рддрд▓ рджрд░्рдкрдг
Q14. рдЖрд╡рд░्рдзрди рдХ्рдпा рд╣ै?
✔ рдк्рд░рддिрдмिंрдм/рд╡рд╕्рддु рдХा рдЕрдиुрдкाрдд
Q15. рд▓ेंрд╕ рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा?
✔ рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдоाрдз्рдпрдо
Q16. рдлोрдХрд╕ рджूрд░ी рдХ्рдпा рд╣ै?
✔ рджрд░्рдкрдг рд╕े рдлोрдХрд╕ рдХी рджूрд░ी
Q17. рджрд░्рдкрдг рд╕ूрдд्рд░?
✔ 1/f = 1/v + 1/u
Q18. рд▓ेंрд╕ рд╕ूрдд्рд░?
✔ 1/f = 1/v - 1/u
Q19. 1m рдлोрдХрд╕ рд╡ाрд▓े рд▓ेंрд╕ рдХी рдХ्рд╖рдорддा?
✔ 1 рдбाрдпोрдк्рдЯрд░
Q20. рд╣рдо рд╡рд╕्рддु рдХो рдХ्рдпों рджेрдЦ рдкाрддे рд╣ैं?
✔ рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рдХे рдХाрд░рдг
Q21. рдЖрдкрддрди рдХोрдг = ?
✔ рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рдХोрдг
Q22. рд╣ीрд░े рдХा рдЕрдкрд╡рд░्рддрдиांрдХ?
✔ 2.42
Q23. рдХाँрдЪ рдХा рдЕрдкрд╡рд░्рддрдиांрдХ?
✔ 1.5
Q24. рдЙрдд्рддрд▓ рджрд░्рдкрдг рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ?
✔ рд╡ाрд╣рди
Q25. рдЕрд╡рддрд▓ рджрд░्рдкрдг рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ?
✔ рд╢ेрд╡िंрдЧ
Q26. рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рдХा рдиिрдпрдо?
✔ рдХोрдг рдмрд░ाрдмрд░
Q27. рдЕрдкрд╡рд░्рддрдиांрдХ рдХ्рдпा рд╣ै?
✔ рдЧрддि рдХा рдЕрдиुрдкाрдд
Q28. рд▓ेंрд╕ рдХा рдк्рд░рдХाрд░?
✔ рдЙрдд्рддрд▓/рдЕрд╡рддрд▓
Q29. рдбाрдпोрдк्рдЯрд░ рдХ्рдпा рд╣ै?
✔ рдХ्рд╖рдорддा рдХी рдЗрдХाрдИ
Q30. рдк्рд░рдХाрд╢ рдХी рдЪाрд▓?
✔ 3×10⁸ m/s
Q31. рд▓ेंрд╕ рдХрд╣ाँ рдЙрдкрдпोрдЧ рд╣ोрддे рд╣ैं?
✔ рдЪрд╢्рдоा
Q32. рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдк्рд░рддिрдмिंрдм?
✔ рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рдмрдирддा рд╣ै
Q33. рдХाрд▓्рдкрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдмिंрдм?
✔ рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рдирд╣ीं
Q34. рд╕рдорддрд▓ рджрд░्рдкрдг рдоें рдк्рд░рддिрдмिंрдм?
✔ рд╕рдоाрди рдЖрдХाрд░
Q35. рдЕрд╡рддрд▓ рд▓ेंрд╕?
✔ рдлैрд▓ाрд╡
Q36. рдЙрдд्рддрд▓ рд▓ेंрд╕?
✔ рдЕрднिрд╕рд░рдг
Q37. рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рдХा рдк्рд░рдХाрд░?
✔ рдиिрдпрдоिрдд/рдЕрдиिрдпрдоिрдд
Q38. рдк्рд░рдХाрд╢ рдХी рдХिрд░рдг?
✔ рд╕ीрдзी рд░ेрдЦा
Q39. рдоाрдз्рдпрдо рдХ्рдпा рд╣ै?
✔ рдЬिрд╕рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢ рдЧुрдЬрд░े
Q40. рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдоाрдз्рдпрдо?
✔ рдЬिрд╕рдоें рдк्рд░рдХाрд╢ рдЧुрдЬрд░рддा рд╣ै
FAQ
✔ рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рдХ्рдпा рд╣ै? → рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рд▓ौрдЯрдиा
✔ рдЕрдкрд╡рд░्рддрди рдХ्рдпा рд╣ै? → рджिрд╢ा рдмрджрд▓рдиा
✔ рджрд░्рдкрдг рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рдХे? → 3
✔ рд▓ेंрд╕ рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рдХे? → 2
✔ рдЖрд╡рд░्рдзрди рдХ्рдпा рд╣ै? → рдЕрдиुрдкाрдд
✔ рдлोрдХрд╕ рдХ्рдпा рд╣ै? → рдХेंрдж्рд░ рдмिंрджु
✔ рдЕрдкрд╡рд░्рддрдиांрдХ рдХ्рдпा рд╣ै? → рдЧрддि рдЕрдиुрдкाрдд
✔ рдк्рд░рдХाрд╢ рдХी рдЪाрд▓? → 3×10⁸
✔ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдк्рд░рддिрдмिंрдм? → рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░
✔ рдХाрд▓्рдкрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдмिंрдм? → рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рдирд╣ीं
✔ рдЙрдд्рддрд▓ рджрд░्рдкрдг рдЙрдкрдпोрдЧ? → рд╡ाрд╣рди
Conclusion
рдЕрдз्рдпाрдп "рдк्рд░рдХाрд╢ рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рддрдеा рдЕрдкрд╡рд░्рддрди" рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдк्рд░рдХाрд╢ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╡िрднिрди्рди рд╕рддрд╣ों рдФрд░ рдоाрдз्рдпрдоों рдоें рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै। рдкрд░ाрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рдЕрдкрд╡рд░्рддрди рдХे рд╕िрдж्рдзांрддों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣рдо рджрд░्рдкрдг рдФрд░ рд▓ेंрд╕ рдХे рдХाрд░्рдп рдХो рд╕рдордЭрддे рд╣ैं।
рдпрд╣ рдЕрдз्рдпाрдп рди рдХेрд╡рд▓ рд╕िрдж्рдзांрдд рдмрд▓्рдХि рд╕ंрдЦ्рдпाрдд्рдордХ рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рд▓िрдП рднी рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рджिрдП рдЧрдП рд╕ूрдд्рд░, рдЬैрд╕े рджрд░्рдкрдг рд╕ूрдд्рд░ рдФрд░ рд▓ेंрд╕ рд╕ूрдд्рд░, рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдмाрд░-рдмाрд░ рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।
рдпрджि рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдЗрди One Liner рдк्рд░рд╢्рдиों рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рд╡े рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдХो рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рд╕рдордЭ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдФрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдЕрдЪ्рдЫे рдЕंрдХ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
