рдХрдХ्рд╖ा 12 рд░рд╕ाрдпрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди
рдЕрдз्рдпाрдп 5 - рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ
✍️ Fill in the Blanks Quiz Part 1
25 рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд░िрдХ्рдд рд╕्рдеाрди | рдПрдХ рдмाрд░ рдоें рдПрдХ рдк्рд░рд╢्рди
ЁЯУШ рдкрд░िрдЪрдп (Introduction)
рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ (Coordination Compounds) рдЕрдз्рдпाрдп рдХрдХ्рд╖ा 12 рд░рд╕ाрдпрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдПрд╡ं рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЙрдкрдпोрдЧी рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рдХेंрдж्рд░ीрдп рдзाрддु рдЖрдпрди, ligand, coordination number рддрдеा рд╡िрднिрди्рди coordination complexes рдХे рдЧुрдгों рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। Coordination compounds рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдФрд╖рдзि рдиिрд░्рдоाрдг, рдЙрдж्рдпोрдЧ, рдЬैрд╡ рд░рд╕ाрдпрди рддрдеा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рд░рд╕ाрдпрди рдоें рд╡्рдпाрдкрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЗрд╕ Fill in the Blanks Quiz Part 1 рдоें chapter рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд░िрдХ्рдд рд╕्рдеाрди рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╢्рдиों рдХो рд╕рд░рд▓ рдПрд╡ं рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЙрдкрдпोрдЧी рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें EDTA, hemoglobin, vitamin B12, Werner theory рддрдеा organometallic compounds рдЬैрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг topics рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдпे рдк्рд░рд╢्рди рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी concept clarity рддрдеा quick revision рджोрдиों рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░ेंрдЧे।
ЁЯУЭ Fill in the Blanks Questions
- cis[Pt(NH₃)₂Cl₂] рд╕ंрдХुрд▓ рдХा ______ рдПрдЬेंрдЯ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
- рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди рдЖрдпрд░рди рдХा ______ рдпौрдЧिрдХ рд╣ै।
- рдбाрдЗрдПрдеिрд▓ рдЬिंрдХ рдПрдХ ______ рдпौрдЧिрдХ рд╣ै।
- [Ni(CO)₄] рд╕ंрдХुрд▓ рдоें Ni рдХी рдСрдХ्рд╕ीрдХрд░рдг рдЕрд╡рд╕्рдеा ______ рд╣ै।
- K₄[Fe(CN)₆] рдХा IUPAC рдиाрдо ______ рд╣ै।
- [Co(EDTA)]⁻ рдоें рдХोрдмाрд▓्рдЯ рдХी рдСрдХ्рд╕ीрдХрд░рдг рд╕ंрдЦ्рдпा ______ рд╣ै।
- cis-рдбाрдЗрдм्рд░ोрдоो рдХ्рд▓ोрд░ो рдЯ्рд░ाрдЗрдПрдоीрди рдХोрдмाрд▓्рдЯ (III) рдХा рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╕ूрдд्рд░ ______ рд╣ै।
- рдк्рд░рд╕्рдлोрдЯрд░ोрдзी рдХाрд░्рдм-рдзाрдд्рд╡िрдХ рдпौрдЧिрдХ рдХा рд╕ूрдд्рд░ ______ рд╣ै।
- [CoF₆]³⁻ рдПрдХ ______ рдЪрдХ्рд░рдг рд╕ंрдХुрд▓ рд╣ै।
- EDTA рдПрдХ ______ рд▓िрдЧрдг्рдб рд╣ै।
- рдкंрдЪрджрди्рддुрд░ рд▓िрдЧрдг्рдб рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг ______ рд╣ै।
- [Co(NH₃)₄Cl₂]Cl рд╕ंрдХुрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬрд▓ рдоें рджिрдП рдЧрдП рдХुрд▓ рдЖрдпрдиों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा ______ рд╣ै।
- Ni²⁺ рдХा рд░ंрдЧ ______ рд╣ोрддा рд╣ै।
- рдЙрдкрд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрди рд╕ंрдХुрд▓ рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдХेंрдж्рд░ीрдп рдкрд░рдоाрдгु рдЖрдпрди рдХो ______ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
- рдЙрдкрд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬी рдпौрдЧिрдХों рдХा рд░ंрдЧ ______ рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै।
- EDTA рдХा рд░ाрд╕ाрдпрдиिрдХ рдиाрдо ______ рд╣ै।
- рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ ______ рд╣ोрддे рд╣ैं।
- рдЬ्рдпाрдоिрддीрдп рд╕рдоाрд╡рдпрд╡рддा ______ рд╕ंрдХुрд▓ों рдоें рдкाрдИ рдЬाрддी рд╣ै।
- K₂[HgI₄] рдХा IUPAC рдиाрдо ______ рд╣ै।
- рд░рдХ्рдд рдоें рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди ______ рдзाрддु рдХा рд╕ंрдХुрд▓ рд╣ै।
- рдк्рд░рд╕्рдлोрдЯрд░ोрдзी рдХाрд░्рдмрдзाрдд्рд╡िрдХ рдпौрдЧिрдХ ______ рд╣ै।
- рд╡िрдЯाрдоिрди B₁₂ ______ рдХा рд╕ंрдХुрд▓ рдпौрдЧिрдХ рд╣ोрддा рд╣ै।
- рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрди рдпुрдЧ्рдорджाрддा ______ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।
- рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХрддा рдХा рд╕िрдж्рдзांрдд ______ рдиे рджिрдпा।
- K₄[Fe(CN)₆] рдоें Fe рдХी рдСрдХ्рд╕ीрдХрд░рдг рд╕ंрдЦ्рдпा ______ рд╣ोрддी рд╣ै।
✅ Fill in the Blanks Answers
- рдЙрдд्рддрд░ : рдПंрдЯी-рдХैंрд╕рд░
- рдЙрдд्рддрд░ : рд╕ंрдХुрд▓
- рдЙрдд्рддрд░ : рдХाрд░्рдм-рдзाрдд्рд╡िрдХ
- рдЙрдд्рддрд░ : рд╢ूрди्рдп
- рдЙрдд्рддрд░ : рдкोрдЯेрд╢िрдпрдо рд╣ेрдХ्рд╕ाрд╕ाрдпрдиोрдлेрд░ेрдЯ (II)
- рдЙрдд्рддрд░ : 3
- рдЙрдд्рддрд░ : cis-[Co(NH₃)₃ClBr₂]
- рдЙрдд्рддрд░ : (C₂H₅)₄Pb
- рдЙрдд्рддрд░ : рдЙрдЪ्рдЪ
- рдЙрдд्рддрд░ : рдмрд╣ुрджрди्рддुрд░
- рдЙрдд्рддрд░ : EDTA
- рдЙрдд्рддрд░ : 2
- рдЙрдд्рддрд░ : рд╣рд░ा
- рдЙрдд्рддрд░ : рдХेंрдж्рд░ीрдп рдзाрддु рдЖрдпрди
- рдЙрдд्рддрд░ : d-d
- рдЙрдд्рддрд░ : рдПрдеिрд▓ीрди рдбाрдИ рдПрдоीрди рдЯेрдЯ्рд░ा рдПрд╕ीрдЯिрдХ рдЕрдо्рд▓
- рдЙрдд्рддрд░ : рдЕрдиुрдк्рд░рдпुрдХ्рдд
- рдЙрдд्рддрд░ : рдЕрд╖्рдЯрдлрд▓рдХ
- рдЙрдд्рддрд░ : рдкोрдЯेрд╢िрдпрдо рдЯेрдЯ्рд░ाрдЖрдпोрдбो рдорд░рдХ्рдпूрд░ेрдЯ (II)
- рдЙрдд्рддрд░ : рдЖрдпрд░рди
- рдЙрдд्рддрд░ : рдЯेрдЯ्рд░ाрдПрдеिрд▓ рд▓ेрдб
- рдЙрдд्рддрд░ : рдХोрдмाрд▓्рдЯ
- рдЙрдд्рддрд░ : рд▓िрдЧрдг्рдб
- рдЙрдд्рддрд░ : рд╡рд░्рдирд░
- рдЙрдд्рддрд░ : +2
❓ FAQ (Frequently Asked Questions)
1. EDTA рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा ligand рд╣ै?
рдмрд╣ुрджрди्рддुрд░ (Hexadentate) ligand।
2. Werner theory рдХिрд╕рдиे рджी рдеी?
Alfred Werner рдиे।
3. Hemoglobin рдоें рдХौрди-рд╕ी рдзाрддु рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддी рд╣ै?
Iron (Fe)।
4. Vitamin B₁₂ рдХिрд╕ рдзाрддु рдХा complex рд╣ै?
Cobalt (Co)।
5. Organometallic compound рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЬिрд╕ рдпौрдЧिрдХ рдоें рдзाрддु рддрдеा carbon рдХे рдмीрдЪ рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдмंрдз рд╣ो।
6. [Ni(CO)₄] рдоें Ni рдХी oxidation state рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?
0
7. cis-platin рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрд╕рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
Anti-cancer drug рдХे рд░ूрдк рдоें।
8. Ligand рдХ्рдпा рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै?
рдХेंрдж्рд░ीрдп рдзाрддु рдХो electron pair рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।
9. рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬी рдпौрдЧिрдХ рд░ंрдЧीрди рдХ्рдпों рд╣ोрддे рд╣ैं?
d-d transition рдХे рдХाрд░рдг।
10. K₄[Fe(CN)₆] рдоें Fe рдХी oxidation state рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?
+2
⭐ Important Exam Points
- cis-platin рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг anti-cancer compound рд╣ै।
- EDTA рдПрдХ рдмрд╣ुрджрди्рддुрд░ ligand рд╣ै।
- Hemoglobin рдЖрдпрд░рди рдХा coordination compound рд╣ै।
- Vitamin B₁₂ рдоें cobalt рдзाрддु рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддी рд╣ै।
- [Ni(CO)₄] рдоें Ni рдХी oxidation state рд╢ूрди्рдп рд╣ोрддी рд╣ै।
- Werner рдиे coordination theory рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХी рдеी।
- рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬी рдпौрдЧिрдХों рдХा рд░ंрдЧ d-d transition рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै।
- Ligand electron pair donor рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै।
- K₄[Fe(CN)₆] рдоें Fe рдХी oxidation рдЕрд╡рд╕्рдеा +2 рд╣ोрддी рд╣ै।
- Organometallic compounds рдоें metal-carbon bond рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
ЁЯУМ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Conclusion)
рдЗрд╕ Fill in the Blanks Quiz Part 1 рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг concepts рдХा рд╕рд░рд▓ рдПрд╡ं рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдоिрд▓рддा рд╣ै। рд░िрдХ्рдд рд╕्рдеाрди рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╢्рди рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी рд╕्рдорд░рдг рд╢рдХ्рддि, concept clarity рддрдеा quick revision рдХ्рд╖рдорддा рдХो рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрдиे рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ोрддे рд╣ैं।
рдЗрд╕ рдЕрдз्рдпाрдп рдоें coordination compounds, ligand behavior, oxidation state рддрдеा biological importance рдЬैрд╕े topics рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै। рдпрджि рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рдРрд╕े fill in the blanks questions рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рд╡े рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдЕрдзिрдХ рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХे рд╕ाрде рдЙрдд्рддрд░ рд▓िрдЦ рдкाрдПंрдЧे рдФрд░ chemistry рд╡िрд╖рдп рдоें рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдЕंрдХ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧे।
