рдХрдХ्рд╖ा 12 рд░рд╕ाрдпрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди
рдЕрдз्рдпाрдп 5 - рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ
ЁЯУЭ MCQ Quiz Part 2
25 рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╢्рди | рдПрдХ рдмाрд░ рдоें рдПрдХ рдк्рд░рд╢्рди
ЁЯУШ рдкрд░िрдЪрдп (Introduction)
рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ рдЕрдз्рдпाрдп рдЖрдзुрдиिрдХ рд░рд╕ाрдпрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै। рдЗрд╕ chapter рдоें coordination compounds, ligand strength, crystal field theory, geometry рддрдеा magnetic properties рдЬैрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг concepts рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ chapter рдмोрд░्рдб рдкрд░ीрдХ्рд╖ा, NEET рддрдеा рдЕрди्рдп рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЕрдд्рдпंрдд рдЙрдкрдпोрдЧी рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЗрд╕ MCQ Quiz Part 2 рдоें chapter рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг objective questions рдХो рд╕рд░рд▓ рдПрд╡ं рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЙрдкрдпोрдЧी рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдк्рд░рд╢्рди рдХे рд╕ाрде рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рдПрд╡ं explanation рднी рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी concept clarity рдордЬрдмूрдд рд╣ो рд╕рдХे। рдиिрдпрдоिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी logical understanding рддрдеा revision рдХ्рд╖рдорддा рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдмрдиाрдПрдЧा।
ЁЯУЦ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╢्рдиों рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡िрд╡рд░рдг
1. [Ag(NH3)2]+ рдХिрд╕ рдЕрднिрдХрд░्рдордХ рдоें рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Tollens reagent
Tollens reagent рдоें diamine silver complex рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ aldehyde рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
2. K3[Fe(CN)6] рдХा рд╕ाрдоाрди्рдп рдиाрдо рдХ्рдпा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Red prussiate
рдпрд╣ potassium ferricyanide рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै рддрдеा analytical chemistry рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै।
3. [Cu(NH3)4]2+ complex рдХा рд░ंрдЧ рдХैрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : рдЧрд╣рд░ा рдиीрд▓ा
Cu2+ рддрдеा ammonia ligand рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ рдЧрд╣рд░े рдиीрд▓े рд░ंрдЧ рдХा complex рдмрдирддा рд╣ै।
4. Ni2+ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХे рд▓िрдП рдХौрди-рд╕ा reagent рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : DMG
DMG reagent nickel ion рдХे рд╕ाрде рд▓ाрд▓ рд░ंрдЧ рдХा рдЕрд╡рдХ्рд╖ेрдк рдмрдиाрддा рд╣ै।
5. DMG рдХा рдкूрд░ा рдиाрдо рдХ्рдпा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Dimethyl glyoxime
рдпрд╣ nickel ion рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг reagent рд╣ै।
6. [Fe(CN)6]4− рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा complex рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Low spin
CN− strong field ligand рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг electron pairing рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддी рд╣ै।
7. [CoF6]3− рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा complex рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : High spin
F− weak field ligand рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг unpaired electrons рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддे рд╣ैं।
8. Spectrochemical series рдХिрд╕рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Ligand strength
рдпрд╣ ligands рдХी field strength рдХो рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै।
9. [Zn(NH3)4]2+ рдХी geometry рдХैрд╕ी рд╣ोрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Tetrahedral
рдпрд╣ tetrahedral geometry рд╡ाрд▓ा coordination compound рд╣ै।
10. Vitamin B12 рдоें рдХौрди-рд╕ी рдзाрддु рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Cobalt
Vitamin B12 cobalt рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг coordination compound рд╣ै।
11. Ferrocene рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा compound рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Organometallic
Ferrocene рдоें metal-carbon bond рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддा рд╣ै।
12. Coordination compounds рдоें ligand рдХ्рдпा рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Lewis base
Ligand electron pair donate рдХрд░рддा рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдП Lewis base рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।
13. [CoCl4]2− complex рдХा рд░ंрдЧ рдХैрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : рдиीрд▓ा
рдпрд╣ tetrahedral cobalt complex рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдиीрд▓े рд░ंрдЧ рдХा рд╣ोрддा рд╣ै।
14. CFSE рдХा рдкूрд░ा рдиाрдо рдХ्рдпा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Crystal Field Stabilization Energy
рдпрд╣ crystal field theory рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг concept рд╣ै।
15. Optical isomerism рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рдШूрд░्рдгрди
Optically active compounds plane polarized light рдХो rotate рдХрд░рддे рд╣ैं।
16. [Ni(CN)4]2− рдХी geometry рдХैрд╕ी рд╣ोрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Square planar
рдпрд╣ dsp2 hybridization рд╡ाрд▓ा square planar complex рд╣ै।
17. CN− рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा ligand рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Strong field ligand
рдпрд╣ electron pairing рдХो рдмрдв़ाрддा рд╣ै।
18. F− рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा ligand рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Weak field ligand
рдпрд╣ electron pairing рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै।
19. Chelating ligands рдХ्рдпा рдмрдв़ाрддे рд╣ैं?
рдЙрдд्рддрд░ : рд╕्рдеिрд░рддा
Chelate effect рдХे рдХाрд░рдг complex рдЕрдзिрдХ stable рдмрдирддा рд╣ै।
20. Werner рдХिрд╕ рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ैं?
рдЙрдд्рддрд░ : рдЬрдирдХ
Werner coordination chemistry рдХे рдЬрдирдХ рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं।
21. Coordination compounds рд░ंрдЧीрди рдХ्рдпों рд╣ोрддे рд╣ैं?
рдЙрдд्рддрд░ : d-d transition
Transition metals рдоें d-orbitals рдХे electronic transition рдХे рдХाрд░рдг рд░ंрдЧ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддा рд╣ै।
22. High spin complexes рдоें рдХ्рдпा рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Unpaired electrons
Weak field ligands рдХे рдХाрд░рдг electron pairing рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै।
23. Square planar complexes рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдХैрд╕े рд╣ोрддे рд╣ैं?
рдЙрдд्рддрд░ : Diamagnetic
рдЗрдирдоें electron pairing рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддी рд╣ै।
24. Ferrocene рдоें рдХौрди-рд╕ी рдзाрддु рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Iron
Ferrocene iron рдХा sandwich compound рд╣ै।
25. Tetrahedral complexes рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдХैрд╕े рд╣ोрддे рд╣ैं?
рдЙрдд्рддрд░ : Paramagnetic
рдЗрдирдоें рд╕ाрдоाрди्рдпрддः unpaired electrons рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣рддे рд╣ैं।
❓ FAQ
1. Tollens reagent рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрд╕рдоें рд╣ोрддा рд╣ै?
Aldehyde рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдоें।
2. DMG reagent рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै?
Ni2+ ion рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдоें।
3. CN− рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा ligand рд╣ै?
Strong field ligand।
4. F− рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा ligand рд╣ै?
Weak field ligand।
5. CFSE рдХ्рдпा рд╣ै?
Crystal Field Stabilization Energy।
6. Ferrocene рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा compound рд╣ै?
Organometallic compound।
7. Werner рдХिрд╕рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ैं?
Coordination chemistry рдХे рдЬрдирдХ।
8. Square planar complexes рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдХैрд╕े рд╣ोрддे рд╣ैं?
Diamagnetic।
9. Tetrahedral complexes рдХैрд╕े рд╣ोрддे рд╣ैं?
Paramagnetic।
10. Optical isomerism рдоें рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?
Plane polarized light рдХा rotation।
11. Vitamin B12 рдоें рдХौрди-рд╕ी рдзाрддु рд╣ोрддी рд╣ै?
Cobalt।
ЁЯУМ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Conclusion)
рдЗрд╕ MCQ Quiz Part 2 рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг concepts рдХा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ chapter coordination chemistry, crystal field theory рддрдеा organometallic compounds рдЬैрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг topics рдХो рд╕рдордЭрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рдпрджि рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рдРрд╕े objective questions рддрдеा рдЙрдирдХे explanations рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рд╡े chemistry рд╡िрд╖рдп рдоें рдЕрдзिрдХ рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рддрдеा рдмोрд░्рдб рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдПрд╡ं рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдЕंрдХ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдпрд╣ chapter concept based рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдиिрд░ंрддрд░ revision рдПрд╡ं practice рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд░рдЦрддा рд╣ै।
