рдХрдХ्рд╖ा 12 рд░рд╕ाрдпрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди
рдЕрдз्рдпाрдп 5 - рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ
ЁЯУЭ MCQ Quiz Part 4
25 рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╢्рди | рдПрдХ рдмाрд░ рдоें рдПрдХ рдк्рд░рд╢्рди
ЁЯУШ рдкрд░िрдЪрдп (Introduction)
рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ рдЕрдз्рдпाрдп рдЖрдзुрдиिрдХ рд░рд╕ाрдпрди рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдПрд╡ं concept based рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै। рдЗрд╕ chapter рдоें coordination compounds рдХी geometry, hybridization, ligand behavior, isomerism рддрдеा crystal field theory рдЬैрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг topics рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। coordination chemistry рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा, рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рд░рд╕ाрдпрди, рдЙрдж्рдпोрдЧ рддрдеा рдФрд╖рдзि рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рд╡्рдпाрдкрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЗрд╕ MCQ Quiz Part 4 рдоें chapter рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг objective questions рдХो рд╕рд░рд▓ рдПрд╡ं рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЙрдкрдпोрдЧी рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдк्рд░рд╢्рди рдХे рд╕ाрде рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рдПрд╡ं explanation рднी рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी concept clarity рдордЬрдмूрдд рд╣ो рд╕рдХे। рдиिрдпрдоिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी logical understanding рддрдеा revision рдХ्рд╖рдорддा рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдмрдиाрдПрдЧा।
ЁЯУЦ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╢्рдиों рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡िрд╡рд░рдг
1. [Ag(CN)2]− complex рдХी geometry рдХैрд╕ी рд╣ोрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Linear
рдпрд╣ coordination number 2 рд╡ाрд▓ा linear complex рд╣ै।
2. [Pt(NH3)2Cl2] рдХा cis рд░ूрдк рдХिрд╕ рдиाрдо рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : cis-platin
cis-platin рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг anti-cancer drug рд╣ै।
3. trans-[Pt(NH3)2Cl2] anti-cancer рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рдХ्рдпों рдирд╣ीं рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Anti-cancer
рдХेрд╡рд▓ cis рд░ूрдк biological activity рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
4. [Fe(H2O)6]2+ complex рдХा рд░ंрдЧ рдХैрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : рд╣рд▓्рдХा рд╣рд░ा
Fe2+ ion рдХे рдХाрд░рдг complex рд╣рд▓्рдХे рд╣рд░े рд░ंрдЧ рдХा рджिрдЦाрдИ рджेрддा рд╣ै।
5. [Co(NH3)6]3+ complex рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдХैрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Diamagnetic
Electron pairing рдЕрдзिрдХ рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ diamagnetic рд╣ोрддा рд╣ै।
6. [NiCl4]2− complex рдХी geometry рдХैрд╕ी рд╣ोрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Tetrahedral
Weak field ligand рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг tetrahedral geometry рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै।
7. [Fe(CN)6]3− рдоें Fe рдХी oxidation state рдХ्рдпा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : +3
Complex ion рдХे рдХुрд▓ charge рд╕े oxidation state рдЬ्рдЮाрдд рдХी рдЬाрддी рд╣ै।
8. [Cu(NH3)4]2+ рдХा рд░ंрдЧ рдХैрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : рдЧрд╣рд░ा рдиीрд▓ा
Ammonia complex рдмрдирдиे рдХे рдХाрд░рдг solution рдЧрд╣рд░ा рдиीрд▓ा рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
9. EDTA рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрд╕рдоें рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Complexometry
EDTA titration analytical chemistry рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।
10. Central metal рдХ्рдпा рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Lewis acid
Central metal electron pair accept рдХрд░рддा рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдП Lewis acid рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।
11. [Co(en)3]3+ рдХौрди-рд╕ी рд╕рдоाрд╡рдпрд╡рддा рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Optical
рдпрд╣ complex optical isomerism рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
12. Linkage isomerism рдХिрд╕ рдХाрд░рдг рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Ambidentate ligand
Ambidentate ligands рджो donor atoms рдж्рд╡ाрд░ा рдЬुрдб़ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
13. Ambidentate ligand рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : NO2−
NO2− ligand nitrogen рдпा oxygen рджोрдиों рд╕े рдЬुрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै।
14. [Ni(CO)4] рдоें hybridization рдХौрди-рд╕ी рд╣ोрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : sp3
рдпрд╣ tetrahedral geometry рд╡ाрд▓ा complex рд╣ै।
15. [Fe(CN)6]4− complex рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдХैрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Low spin
CN− strong field ligand рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг electron pairing рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддी рд╣ै।
16. Crystal field theory рдХिрд╕рдиे рджी?
рдЙрдд्рддрд░ : Bethe
Bethe рдиे crystal field theory рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХी рдеी।
17. Strong field ligand electron pairing рдХो рдХ्рдпा рдХрд░рддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : рдЕрдзिрдХ
Strong field ligands pairing energy рдХो рдХрдо рдХрд░ electron pairing рдмрдв़ाрддे рд╣ैं।
18. Weak field ligand complexes рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдХैрд╕े рд╣ोрддे рд╣ैं?
рдЙрдд्рддрд░ : High spin
Weak field ligands рдоें unpaired electrons рдЕрдзिрдХ рд░рд╣рддे рд╣ैं।
19. Oxidation state рдЬ्рдЮाрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХ्рдпा рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Ligand charge
Ligand рдХे charge рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рд╕े oxidation state рдЬ्рдЮाрдд рдХी рдЬाрддी рд╣ै।
20. Ligands рдХेंрдж्рд░ीрдп рдзाрддु рд╕े рдХैрд╕े рдЬुрдб़рддे рд╣ैं?
рдЙрдд्рддрд░ : Electron donation
Ligands lone pair donate рдХрд░рдХे coordinate bond рдмрдиाрддे рд╣ैं।
21. [CoCl4]2− complex рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдХैрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : High spin
Weak field ligand Cl− рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг complex high spin рд╣ोрддा рд╣ै।
22. Chelate effect рдХिрд╕рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : рд╕्рдеिрд░рддा
Chelating ligands complexes рдХी stability рдмрдв़ाрддे рд╣ैं।
23. Coordination compounds рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рдХ्рдпों рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ैं?
рдЙрдд्рддрд░ : Drug preparation
рдХрдИ coordination compounds рдФрд╖рдзि рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ैं।
24. cis-platin рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрд╕ рд░ोрдЧ рдоें рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Cancer
cis-platin anti-cancer drug рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै।
25. Ferrocene рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा compound рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ : Organometallic
Ferrocene iron рдХा sandwich type organometallic compound рд╣ै।
❓ FAQ
1. cis-platin рдХिрд╕ рд░ोрдЧ рдоें рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै?
Cancer treatment рдоें।
2. EDTA рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрд╕рдоें рд╣ोрддा рд╣ै?
Complexometric titration рдоें।
3. Ambidentate ligand рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЬो рджो donor atoms рд╕े рдЬुрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ो।
4. NO2− рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा ligand рд╣ै?
Ambidentate ligand।
5. Crystal field theory рдХिрд╕рдиे рджी?
Bethe рдиे।
6. Strong field ligands рдХ्рдпा рдмрдв़ाрддे рд╣ैं?
Electron pairing।
7. Weak field complexes рдХैрд╕े рд╣ोрддे рд╣ैं?
High spin।
8. Ferrocene рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा compound рд╣ै?
Organometallic compound।
9. [NiCl4]2− рдХी geometry рдХैрд╕ी рд╣ोрддी рд╣ै?
Tetrahedral।
10. [Ag(CN)2]− рдХी geometry рдХैрд╕ी рд╣ोрддी рд╣ै?
Linear।
11. Chelate effect рдХिрд╕рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै?
Complex stability рд╕े।
ЁЯУМ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Conclusion)
рдЗрд╕ MCQ Quiz Part 4 рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рдЙрдк-рд╕рд╣рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдпौрдЧिрдХ рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг concepts рдХा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ chapter coordination geometry, ligand behavior, isomerism рддрдеा crystal field theory рдЬैрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг topics рдХो рд╕рдордЭрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
рдпрджि рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рдРрд╕े objective questions рддрдеा рдЙрдирдХे explanations рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рд╡े chemistry рд╡िрд╖рдп рдоें рдЕрдзिрдХ рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рддрдеा рдмोрд░्рдб рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдПрд╡ं рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдЕंрдХ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। coordination chemistry рдЖрдзुрдиिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднाрдЧ рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा, рдЙрдж्рдпोрдЧ рддрдеा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рд░рд╕ाрдпрди рдоें рд╡्рдпाрдкрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
